Cuộc đời giống như một game nhập vai thế giới mở.

Ở đó, không có hướng dẫn chơi chi tiết cho từng người, không có “save point” để con quay lại nếu lỡ đi sai nước cờ quan trọng.

Nhưng game này thú vị ở chỗ: Cơ chế chính của nó là Thử và Sai (Trial and Error).

“Con không thể học cách đi xe đạp bằng cách đọc sách hướng dẫn. Con phải leo lên xe, ngã, trầy xước đầu gối, rồi mới biết giữ thăng bằng.”

Dấn thân: Cách duy nhất để “lên level”

Tuổi trẻ là đặc quyền lớn nhất mà con đang có. Đó là giai đoạn mà chi phí cho sai lầm (cost of failure) đang ở mức thấp nhất.

Con có thể thi trượt, có thể chọn nhầm ngành, có thể yêu sai người. Không sao cả. Đó là những tính năng (features) của tuổi trẻ, không phải lỗi (bugs). “Cứ làm rồi sẽ biết đúng hay sai”.

Những tổ chức lớn như VNG cũng trưởng thành từ việc “vừa làm vừa học”, sai đến đâu sửa đến đó. Bài học thực sự chỉ đến khi con dấn thân vào những điều chưa chắc chắn.

Sự tự tin không tự nhiên mà có, và càng không đến từ việc con ngồi trong phòng máy lạnh nghĩ mình giỏi. Nó là phần thưởng con nhận được sau khi vượt qua những con trùm (boss) khó khăn của cuộc đời.

Nhưng… phải biết giữ mạng (Don’t die)

Dấn thân không có nghĩa là liều mạng. Đây là bài học quan trọng nhất ba muốn con nhớ:

Phân biệt rõ giữa Rủi ro (Risk) và Sự hủy hoại (Ruin).

Rủi ro cho phép là thứ khiến con đau, khiến con mất tiền, mất thời gian, dằn vặt. Nhưng con có thể hồi phục và chơi tiếp.

• Thất tình? Đau, nhưng sẽ hết.
• Mất tiền? Tiếc, nhưng kiếm lại được.
• Rớt đại học? Buồn, nhưng có thể thi lại hoặc chọn đường khác.

Sự hủy hoại (Ruin) là những “lỗi chí mạng” (Critical Errors). Nó là Game Over. Không có nút “Try Again”.

• Dính vào ma túy, nghiện ngập.
• Vi phạm pháp luật hình sự.
• Những hành động tước đi sức khỏe và tự do vĩnh viễn.

“Con có thể đánh cược, nhưng đừng bao giờ đặt cược cả ‘vốn gốc’ của mình. Vốn gốc của con là: Sức khỏe, Sự tự do, và Tương lai phía trước.”

Lời khuyên cho “game thủ” trẻ

Trong sự nghiệp: Đừng chọn việc dễ. Hãy chọn việc khiến con thấy hơi sợ một chút. “Đón nhận thách thức” (Embracing Challenges) là cách nhanh nhất để con tìm ra giới hạn và giá trị của bản thân. Đừng sợ sai, chỉ sợ con không dám thử.

Trong tình cảm: Hãy cứ yêu và trải nghiệm. Con cần biết thế nào là rung động, và cả thế nào là tan vỡ để biết ai thực sự phù hợp. Nhưng hãy giữ nguyên tắc an toàn. Đừng để một phút bốc đồng khóa chặt tương lai của con vào những trách nhiệm ngoài ý muốn khi con chưa sẵn sàng.

Trong lối sống: Người bản lĩnh là người kiểm soát được cuộc chơi (Control the game). Đừng để mình trở thành nô lệ của những cảm xúc nhất thời, của hóa chất hay những thói quen hủy hoại.

Kết: Đừng sợ trầy xước

Đường lên đỉnh núi chưa bao giờ trải hoa hồng. Đôi khi con phải đi đến tận cuối chặng đường mới biết quyết định của mình là đúng hay sai.

Nếu mệt quá, có thể ngồi nghỉ. Nhưng rồi hãy đứng dậy và leo tiếp.

Hãy cứ dấn thân đi. Hãy cứ để cuộc đời làm con trầy xước. Những vết sẹo đó chính là minh chứng cho sự trưởng thành.

Chỉ cần nhớ một điều duy nhất: Tuyệt đối không được để mình tàn phế.

“Hãy dấn thân, hãy trầy xước, nhưng tuyệt đối không được tàn phế.”